Tarihi Hamamlar

Kumkapı, İstanbul'un tarihî ilçesi Fatih'te, geçmişi oldukça eskilere dayanan, Ermeni, Rum ve Müslüman halkın bir arada yaşadığı ve çevreye oldukça değerli eserler kazandırdığı semtlerdendir. Söz konusu eserlerin bazıları günümüze dek korunabilmiştir.

Proje alanı bunlardan birine sahip Nişanca Hamamı ve aynı parsel içerisinde bulunan Eski Karakol yapısının bulunduğu bölgededir. Bu bölge Fatih Belediyesi tarafından rekreatif ve kültürel bir merkez olarak yeniden düzenlenmektedir. Nişanca Hamamı meydan ile daha entegre olacak bir şekilde restore edilip, içerisinde kütüphane, sanat galerisi ve kafeye yer verilmiştir.

İstanbul'da 16. yüzyılda (1551-1566 yılları arasında) Mimar Sinan tarafından Silivrikapı semtinde inşa edilen İbrahim Paşa Külliyesi özgün mimari kurgusunda cami, açık türbe, çifte hamam, mektep ve çeşmeden oluşan bir manzumedir. Banisi Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nde Rumeli ve Anadolu Beylerbeyi ve Kubbealtı Veziri olan Hadım veya Tavâşi lakabı ile tanınan önemli bir devlet adamı olan Bosna kökenli İbrahim Paşa'dır.

Külliyeden günümüze cami, açık türbe ve çeşme yapıları ulaşmış olup çifte hamamdan geriye yalnızca ön cephesinin giriş bölümünün duvarı ve kısmen sol akstaki cephe duvarı ve tonozlu bir hamam mahalinin kalıntıları ulaşmıştır. Külliyeye akar olarak inşa edilen çifte hamamın tarihçesi ile ilgili olarak; 1930'lu yıllara kadar tahrip de olsa varlığını sürdürmüş olduğu fakat bu yıllardan sonra hamamın iyice harap olduğu anlaşılmaktadır.

Hamamın Silivrikapı Caddesi üzerinde camiye bakan ön cephesinin kısmen ayakta kaldığı görülmektedir. Yapının projelendirme çalışmaları başlatılmış olup yenden hayata kazandırılması hedeflenmektedir.

Sultanahmed Camii civarında, kendi adını taşıyan sokakta idi; tarihi tesbit edemediğimiz bir on dokuzuncu asır yangınında harap olmuştur. 1946 yılında yeni yapılmış binalar arasında bir moloz yığını hâlinde idi, ayakta yalnız bir halvet köşesi duruyordu.

1934 Belediye Şehir Rehberinde Arastahamamı Sokağının adı kaldırılmıştır; fakat Ekrem Hakkı Ayverdi tarafından neşredilen 1882 tarihli İstanbul Haritasında Arasta Hamamı ile Arastahamamı Sokağı mevcuttur; Hamamın bu tarihten sonra harab olduğu anlaşılmaktadır. Yapıldığı tarih de tesbit edilmeyen Arasta Hamamı bir sipahi hamamı idi.