Tarihi Türbe, Hazire ve Kabirler

Fatih’te Yer Alan Türbe, Hazire ve Kabirlerle İlgili Genel Bilgiler

Fatih, tarihi ve kültürel birçok ögeyi içinde barındıran farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış İstanbul’un görkemli geçmişinin izlerini taşıyan nadir bir ilçedir. Fatih’in sahip olduğu kültürel ögelerden biri de tarihi mezar alanları ve mezar taşlarıdır. Mezar taşları üzerinde şahıslara, zamana ve mekâna dair çeşitli bilgiler yer almakla birlikte bulundukları yerlerin tapu senedi hükmündedirler. Kısaca mezar taşları, yapıldıkları çevrenin ve devrin inançlarının, adetlerinin, sanat geleneklerinin, tarihi, edebi, iktisadi ve sosyal şartlarının müşterek mahsulüdür.

Dolayısıyla sanat tarihimiz için olduğu kadar kültür tarihimiz açısından da büyük önem taşırlar.

Fatih İlçesi sınırlarında başta Peygamber Efendimizden aldığı müjde ile İstanbul’u fethetmek için kilometrelerce yol aşıp, burada şehadet mertebesine ulaşmış Sahabe-i Kiram’ın kabir/makamları ile bu müjdeye nail olma şerefine ulaşan “ni’mel ceyş”lerin türbe ve kabirleri olmak üzere birçok tarihi mezar alanı bulunmaktadır.

İstanbul’daki türbe, hazire ve mezar yerlerinin %39’u Fatih ilçe sınırları dâhilindedir. İlçemizde; 384 adet hazire, 107 adet kabir yeri, 7 adet mezarlık, 1 şehitlik ve 156 adet türbe olmak üzere toplamda 655 adet (kayıp mezar alanları dâhil) mezar yeri bulunmaktadır. İstanbul genelinde bulunan 28 adet sahabe kabri ve makamının 16 âdeti Fatih ilçesinde yer almaktadır. Ayrıca ilçe sınırlarında 172 adet Ni’mel Ceyş (yazılı kaynaklarda tarif edilen) bulunmaktadır. Bu alanların %72,8’i Vakıflar Genel Müdürlüğü, %7,6’sı kadastral boşlukta, %5,8’i İstanbul Büyükşehir Belediyesi mülkiyetindedir. Belediyemize ait sadece 5 adet Ni’mel Ceyş alanı bulunmaktadır.

Türbe, Hazire ve Kabirlere Yönelik Çalışmalar

Başkanlığımızca Fatih’in kültürel mirasına sahip çıkmak ve bu mirası gelecek nesillere aktarmak için eş zamanlı olarak envanter, mıntıka temizliği, bakım, onarım, proje ve restorasyon çalışmaları yapılmaktadır.

Envanter çalışması kapsamında güncel durum tespitlerinin yapıldığı hazire ve kabirlerin yılda iki kez olmak üzere (yaz ve kış) mezar alanlarının temizlik çalışmaları periyodik olarak Başkanlığımızca gerçekleştirilmektedir.

Başkanlığımız tarafından 31 adet mezar alanının bakım, onarım ve restorasyon çalışmaları tamamlanmıştır. 2 adet mezar alanında ise onarım çalışmaları devam etmektedir.

İlçemizin farklı mahallelerinde bulunan; mülkiyetimizde yer alan ve/veya Vakıflar Genel Müdürlüğü mülkiyetinde olup Başkanlığımız adına muvafakat alınan 16 adet hazire ve kabir alanına ait rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri hazırlanmış ve restorasyon sürecine geçilmiştir.

Bununla birlikte 9 adet hazire ve türbeye ilişkin projelendirme çalışmaları hâlihazırda Başkanlığımız tarafından yürütülmektedir.