Endülüs'te Birlikte Yaşama Tecrübesi, Medrese Davutpaşa'da Tarihsel Okumalar Ekseninde Ele Alındı

Medrese Davutpaşa’da gerçekleştirilen seminerde, Orta Çağ İspanya’sında dinler arasında şekillenen birlikte yaşama pratiği, convivencia kavramı çerçevesinde çok yönlü şekilde ele alındı.

Fatih Belediyesi bünyesinde Medrese Davutpaşa’da gerçekleştirilen seminer programında, Orta Çağ İspanya’sında farklı inanç topluluklarının bir arada yaşama pratiği convivencia kavramı çerçevesinde tarihsel, toplumsal, kültürel ve siyasal boyutlarıyla ele alındı. Programda, Endülüs coğrafyasında yüzyıllar boyunca şekillenen birlikte yaşama düzeninin yalnızca hoşgörü kavramı üzerinden açıklanamayacağı, aynı zamanda güç ilişkileri, siyasi yapı, ekonomik düzen ve toplumsal sınırlar üzerinden değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

Seminer kapsamında convivencia kavramının tarih yazımındaki farklı yorumları karşılaştırmalı biçimde ele alındı. Bu çerçevede bazı yaklaşımların Endülüs tecrübesini idealize ederek kesintisiz bir uyum ortamı olarak sunduğu, bazı yaklaşımların ise süreci yalnızca çatışma, gerilim ve ayrışma üzerinden yorumladığı ifade edildi. Programda, bu iki uç yaklaşımın ötesine geçilerek dönemin sosyal gerçekliğini ortaya koyan daha dengeli ve çok katmanlı bir okuma ihtiyacına dikkat çekildi.

Seminerde dönemin hukuki düzenlemeleri, şehir yönetim anlayışı, ekonomik üretim ilişkileri, ticaret ağları, eğitim kurumları, ilmî çalışmalar ve kültürel etkileşim alanları birlikte ele alındı. Müslüman, Hristiyan ve Yahudi topluluklarının gündelik hayat içerisindeki karşılaşma alanları, bilgi üretimi süreçleri ve mesleki dayanışma örnekleri üzerinden birlikte yaşama pratiğinin dinamik yapısı değerlendirildi. Bu kapsamda, farklı toplulukların yalnızca aynı coğrafyada bulunmadığı, aynı zamanda bilgi, zanaat ve kültür üretiminde karşılıklı etkileşim içinde olduğu vurgulandı.

Programda ayrıca siyasi otoritenin, yönetim değişimlerinin ve dönemsel krizlerin birlikte yaşama düzeni üzerindeki etkileri de ele alındı. Toplumsal yapının yalnızca kültürel uyum üzerinden değil, aynı zamanda siyasi otorite, idari yapı, vergi düzeni, hukuki statüler ve toplumsal hiyerarşiler üzerinden şekillendiği ifade edildi. Bu yönüyle convivencia kavramının sabit ve değişmez bir model olmadığı, tarihsel şartlara bağlı olarak dönüşen bir toplumsal yapı olduğu değerlendirildi.

Seminerin önemli başlıklarından biri de Endülüs tecrübesinin günümüz dünyasında birlikte yaşama, çoğulculuk, kültürel etkileşim ve toplumsal uyum tartışmalarına sunduğu düşünsel katkılar oldu. Tarihsel örnek üzerinden yapılan değerlendirmelerde, geçmişteki birlikte yaşama modellerinin günümüz toplumlarına birebir aktarılmasının mümkün olmadığı, ancak tarihsel tecrübelerin düşünsel ve etik tartışmalar açısından önemli bir referans zemini sunduğu ifade edildi.

Programda ayrıca modern dünyada birlikte yaşama tartışmalarının yalnızca kültürel çeşitlilik üzerinden değil, ekonomik eşitsizlikler, siyasi temsil, hukuki statü ve toplumsal aidiyet gibi çok boyutlu başlıklar üzerinden değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Bu çerçevede Endülüs tecrübesinin, birlikte yaşama fikrinin hem imkânlarını hem de sınırlarını ortaya koyan tarihsel bir laboratuvar niteliği taşıdığı ifade edildi.

Seminer boyunca tarihsel olayların güncel tartışmalarla ilişkilendirilmesi, katılımcıların geçmişi yalnızca kronolojik bir bilgi alanı olarak değil, aynı zamanda günümüz dünyasını anlamaya yardımcı olan bir düşünme alanı olarak değerlendirmesine katkı sağladı. Bu yönüyle program, tarihsel bilgi üretimi ile güncel toplumsal meseleler arasında güçlü bir düşünsel bağ kurulmasına imkân sundu.

Medrese Davutpaşa’da gerçekleştirilen seminer, akademik içeriği, eleştirel yaklaşımı ve tarihsel perspektifi merkeze alan anlatımıyla katılımcılara kapsamlı bir değerlendirme zemini sundu. Program, geçmiş ile bugün arasında düşünsel bir köprü kuran yapısıyla tarih, toplum ve kültür ilişkisini çok yönlü biçimde ele alan nitelikli bir akademik buluşma olarak öne çıktı.