Öküz Mehmed Paşa Camii Çeşmesi Yeniden Suyuna Kavuştu

1617 tarihli Öküz Mehmed Paşa Camii Çeşmesi, gerçekleştirilen restorasyon çalışmalarıyla aslına uygun biçimde yenilenerek yeniden işlevine kavuştu.

Fatih Belediyesi, ilçenin tarihî mirasını koruma çalışmaları kapsamında Osmanlı döneminden günümüze ulaşan önemli eserlerden biri olan Öküz Mehmed Paşa Camii Çeşmesi’nin restorasyonunu tamamladı. Hırka-i Şerif Mahallesi’nde, Sadrazam Mehmed Paşa Camii’nin kuzeybatı köşesinde, Melek Hoca Caddesi ile Perendabaz Aralığı’nın kesişiminde yer alan tarihî çeşme, yapılan çalışmaların ardından yeniden suyuna kavuştu.

Kitabesindeki bilgilere göre Sadrazam Öküz Mehmed Paşa tarafından Hicri 1027, Miladi 1617 yılında inşa ettirilen çeşme, Osmanlı su mimarisinin dikkat çekici örnekleri arasında yer alıyor. Kaynaklarda “Öküz” lakabının kökenine ilişkin farklı görüşler bulunsa da en yaygın kabul gören rivayete göre bu lakap, Mehmed Paşa’nın babasının Karagümrük’te öküz nalbantlığı yapmasından geliyor.

İki ayrı hazneden oluşan eser, ön cephesindeki kesme taş işçiligi ve yan yüzlerindeki almaşık duvar sistemiyle döneminin mimari özelliklerini yansıtıyor. Yüzyıllar boyunca çevresindeki yaşamın bir parçası olan çeşme, zaman içinde çeşitli fiziksel bozulmalara maruz kaldı.

Gerçekleştirilen restorasyon çalışmaları kapsamında yapı üzerinde oluşan otsu ve odunsu bitki oluşumları temizlendi. Cephelerde ve hazne bölümlerinde bulunan çimento esaslı, özgün yapıyla uyumsuz müdahaleler dikkatli bir şekilde ayrıştırılarak kaldırıldı. Bütünlüğünü kaybetmiş taş ve tuğla elemanlar aslına uygun malzeme ve tekniklerle yenilenirken, günümüze sağlam şekilde ulaşan özgün taşlar yerinde korunarak temizlik ve konservasyon işlemlerinden geçirildi.

Çeşmenin tarihî kimliğinin en önemli unsurlarından biri olan kitabesi de restorasyon kapsamında özenle temizlendi. Kitabe üzerindeki yazılar altın varak ve boya uygulamalarıyla belirgin hâle getirilerek ihya edildi. Ayrıca gerçekleştirilen tesisat çalışmaları sayesinde çeşmenin su sistemi yeniden işler duruma getirildi.

Tamamlanan çalışmalarla birlikte Öküz Mehmed Paşa Camii Çeşmesi hem mimari bütünlüğüne kavuştu hem de yüzyıllar önce üstlendiği işlevi yeniden yerine getirmeye başladı. Restorasyon, Fatih’in tarihî su yapılarının korunması ve gelecek nesillere aktarılması yönündeki çalışmaların önemli örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.