Teneffüs Bitti, Ağaçkakan Sıbyan Mektebi Geri Dönüyor: Restorasyon Çalışmaları Başladı

Fatih Belediyesi, Sümbül Efendi Mahallesi’ndeki Ağaçkakan Sıbyan Mektebi’ni yeniden gün yüzüne çıkarıyor. Müze denetimindeki kazıların ve Koruma Kurulu onayının ardından restorasyon çalışmalarına başlandı.

Fatih Belediyesi, Suriçi’nin farklı noktalarında geçmişin izlerini taşıyan tarihî yapıların korunması ve yeniden kent hayatına kazandırılması amacıyla yürüttüğü çalışmalarını sürdürüyor. Bu kapsamda Sümbül Efendi Mahallesi’nde bulunan Ağaçkakan Sıbyan Mektebi’nde restorasyon uygulama çalışmalarına başlandı.

Hacı Hamza Mektebi Sokak ile Saka Sokak’ın kesişiminde yer alan Ağaçkakan Sıbyan Mektebi, bölgenin eğitim tarihinin günümüze ulaşan önemli izlerinden biri olarak öne çıkıyor. Banisi Debbağ İskender Çelebi olan mektebin kesin yapım tarihi bilinmemekle birlikte yapıda gözlenen mimari özellikler, inşa tarihinin 16. yüzyılın ikinci yarısı veya 17. yüzyıla uzandığını gösteriyor. Debbağ İskender Çelebi’nin aynı adı taşıyan bir mescidi de bulunuyor. Banisinin mezarı ise bu mescidin kıble duvarının önünde yer alıyor.

Ağaçkakan Sıbyan Mektebi’nin geçmişine ilişkin önemli bilgiler, 1912-1914 yıllarında eğitim yapılarına yönelik hazırlanan müfettiş raporlarında yer alıyor. Dönemin kayıtlarında mektebin kâgir bir yapı olduğu, altı talebe ile bir muallimin bulunduğu belirtiliyor. Ayrıca yapının bir dershane, bir muallim odası, bunlara bitişik üç oda ve bir meşrutadan meydana geldiği aktarılıyor.

Arşiv kayıtları ile alanda tespit edilen mimari veriler birlikte değerlendirildiğinde mektebin dikdörtgen planlı, klasik üslupta, almaşık duvar örgüsüne ve çift sıra pencere düzenine sahip olduğu anlaşılıyor. Bu veriler, restorasyon sürecinde yapının tarihî kimliğinin ve özgün mimari özelliklerinin belirlenmesinde temel kaynaklar arasında yer alıyor.

Uzun süredir depo ve otopark alanı olarak kullanılan parselde çalışmalar, mevcut tarihî izlerin ayrıntılı biçimde tespit edilmesiyle başladı. Alanda zaman içerisinde oluşan muhdes ekler kaldırıldı ve müze denetiminde kazı gerçekleştirildi. Kazı sırasında ulaşılan mevcut duvar izleri takip edilerek yapının geçmişteki plan düzeninin belirlenmesine yönelik veriler kayıt altına alındı.

Sahada elde edilen bulgular ve tarihî belgeler doğrultusunda kazı rölövesi, restitüsyon ve restorasyon projeleri hazırlandı. Hazırlanan projelerin ilgili Koruma Kurulu tarafından onaylanmasının ardından Ağaçkakan Sıbyan Mektebi’nde restorasyon uygulama aşamasına geçildi.

Fatih Belediyesi tarafından yürütülen restorasyon çalışmalarında yapının tarihî dokusunun ve mimari karakterinin korunması esas alınıyor. Onaylı projeler doğrultusunda sürdürülen uygulamalarla Ağaçkakan Sıbyan Mektebi’nin geçmişten günümüze ulaşan izlerinin korunarak yapının yeniden ayağa kaldırılması hedefleniyor.

Yüzyıllar boyunca mahallenin eğitim hayatının bir parçası olan, zaman içerisinde büyük ölçüde kaybolarak bulunduğu parsel farklı amaçlarla kullanılmaya başlanan Ağaçkakan Sıbyan Mektebi, restorasyon çalışmalarının tamamlanmasıyla yeniden görünür hâle gelecek. Böylece Sümbül Efendi Mahallesi’nin tarihî dokusunun önemli parçalarından biri daha korunarak gelecek kuşaklara aktarılacak.