Vezneciler Meydanı'nın Kayıp Mirası Camcı Ali Mescidi'ni İhya Ediyoruz

Camcıbaşı Ali Çelebi tarafından 16. yüzyılda inşa ettirilen ve zamanla yangınlar, deprem ve yol çalışmaları nedeniyle ortadan kaldırılan Camcı Ali Mescidi, Koruma Kurulu kararları doğrultusunda Fatih Belediyesi tarafından ihya edilerek yeniden İstanbul’un tarihî mirasına kazandırılıyor.

Camcı Ali Mescidi, tarihî kayıtlarda Camcı Mescidi, Camcı Kara Ali Mescidi ve Abacılar Mescidi adlarıyla anılmaktadır. Yapının banisi, Sultan II. Bayezid (Bayezid-i Veli) döneminde görev yapan Camcıbaşı Ali Çelebi’dir.

Yapım tarihi net olarak bilinmeyen mescidin, kaynaklarda Kuyucu Murad Paşa Türbesi yakınında, Vezneciler mevkiinde, Camcı Ali Mahallesi’nde konumlandığı belirtilmektedir. Vakfiyesinin 1508 tarihli olması nedeniyle yapı, 16. yüzyıl eseri olarak değerlendirilmektedir.

Mescit; 1718, 1751, 1782 ve 1807 yıllarında meydana gelen büyük yangınlardan etkilenmiş, 1862 yılında kapsamlı bir onarım geçirmiştir. 1894 İstanbul Depremi’nde tamamen yıkılan yapı, Harbiye Nezareti İstihkâm İnşaat Dairesi mimarları tarafından yeniden inşa edilmiştir. Ancak Rıdvan Paşa’nın şehremaneti döneminde Vezneciler Caddesi’nin açılması sırasında yeniden yıkılmıştır. 1958 yılında gerçekleştirilen yol genişletme çalışmaları sırasında ise yapı tamamen ortadan kaldırılmıştır.

İstanbul 1 Numaralı Yenileme Alanları Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 07.02.2019 tarih ve 3801 sayılı kararı doğrultusunda, Camcı Ali Mescidi’nin 579 ada kadastral boşluğa taşınarak ihya edilmesine karar verilmiştir. Bu karar doğrultusunda hazırlanan ihya projeleri, İstanbul 4 Numaralı Yenileme Alanları Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 27.11.2024 tarih ve 14418 sayılı kararı ile onaylanmıştır.

Fatih Belediyesi tarafından, tarihî İstanbul haritalarında yer alan tescilli yapının ihyasına yönelik rekonstrüksiyon çalışmaları devam etmektedir.